Berchtoldstag
2 januari, vrijdag
Wie is de heilige Berthold
De heilige Berthold is een naam die door verschillende historische en half-legendarische christelijke figuren uit de Middeleeuwen werd gedragen. Meestal wordt met deze naam bedoeld:
* een monnik of kluizenaar die leefde in de 11e–12e eeuw
* een geestelijk leidsman die bekend stond om zijn ascetische levenswijze
* een prediker die opriep tot nederigheid, arbeid en barmhartigheid
In sommige bronnen wordt de heilige Berthold in verband gebracht met kloosterorden en met de stichting of hervorming van kloostergemeenschappen.
Historische en religieuze context
De verering van de heilige Berthold ontstond in de periode van bloei van het kloosterleven in Europa. In die tijd werd bijzondere betekenis gehecht aan:
* persoonlijke heiligheid en het verzaken aan wereldse goederen
* strikte naleving van de kloosterregel
* dienstbaarheid aan armen en reizigers
De herdenkingsdag diende als herinnering voor gelovigen aan de waarden van het vroege en middeleeuwse christendom.
Tradities en vormen van verering
De Dag van de heilige Berthold behoort niet tot de grote kerkelijke feestdagen en wordt daarom vooral op lokaal niveau gevierd. Traditionele vormen van verering omvatten:
* kerkdiensten en herdenkingsmissen
* het lezen van het levensverhaal van de heilige
* gebeden om nederigheid en geestelijke standvastigheid
* bezoeken aan kloosters of plaatsen die met de naam van de heilige verbonden zijn
In sommige regio’s kon deze dag samenvallen met volksgebruiken die verband hielden met de landbouwkalender.
De betekenis van de feestdag vandaag
Tegenwoordig behoudt de Dag van de heilige Berthold vooral een geestelijke en historische betekenis. De dag is interessant voor:
* gelovigen die de geschiedenis van heiligen bestuderen
* onderzoekers van de middeleeuwse religieuze cultuur
* mensen die geïnteresseerd zijn in regionale christelijke tradities
De feestdag herinnert aan het belang van innerlijke discipline, bescheidenheid en dienstbaarheid aan anderen, die relevant blijven ongeacht het tijdperk.