Hogmanai
31 december, donderdag
Schotland
Oorsprong en geschiedenis
Het woord “Hogmanay” heeft een oorsprong die niet volledig duidelijk is en wordt in verband gebracht met Oudnoorse, Franse en Gaelische wortels. De vorming van de tradities van het feest werd beïnvloed door:
* de Vikingen en hun vieringen van de winterzonnewende
* Keltische gebruiken
* middeleeuwse Europese nieuwjaarsrituelen
In de 16e en 17e eeuw werd Kerstmis in Schotland nauwelijks gevierd vanwege religieuze verboden, waardoor Hogmanay het belangrijkste winterfeest voor families en gemeenschappen werd.
De belangrijkste ideeën van het feest
Hogmanay symboliseert:
* het afscheid van het oude jaar
* reiniging en vernieuwing
* hoop op geluk in het nieuwe jaar
* de verbondenheid van familie, vrienden en gemeenschap
Men gelooft dat de manier waarop Hogmanay wordt gevierd invloed heeft op het hele komende jaar.
De first-footing-traditie
Een van de bekendste tradities van Hogmanay is first-footing: de “eerste bezoeker” die na middernacht een huis binnenkomt. Men gelooft dat deze persoon geluk brengt.
Volgens het geloof is de beste first-footer:
* een man met donker haar
* die cadeaus meebrengt
* die de bewoners geluk en voorspoed wenst
Traditionele geschenken zijn onder andere steenkool, brood, zout, whisky of zoetigheden — symbolen van warmte, voedsel, overvloed en vreugde.
Vuur en zuivering
Vuur speelt een belangrijke rol in het feest als symbool van licht en vernieuwing. In verschillende delen van Schotland:
* worden fakkeltochten georganiseerd
* worden vreugdevuren aangestoken
* worden vuurwerken afgestoken
Men gelooft dat het vuur het ongeluk van het oude jaar “verbrandt” en bescherming brengt voor het nieuwe.
Het lied Auld Lang Syne
Precies om middernacht zingen mensen het beroemde lied Auld Lang Syne met tekst van de dichter Robert Burns. De betekenis ervan is het herinneren van oude vriendschappen en vervlogen tijden.
De traditie verloopt als volgt:
* de deelnemers houden elkaars handen vast
* aan het einde van het lied kruisen ze hun armen over de borst
* daarna komen ze samen in een kring
Deze traditie benadrukt vriendschap, eenheid en continuïteit.
Hoe het vandaag wordt gevierd
Tegenwoordig wordt Hogmanay zowel in familiekring als met grote openbare evenementen gevierd:
* straatfestivals en concerten
* vuurwerk om middernacht
* feesten in pubs en huizen
* dansen op traditionele ceilidh-muziek
De bekendste vieringen vinden plaats in Edinburgh, waar Hogmanay is uitgegroeid tot een groot internationaal festival.
Eten en drinken
Op de Hogmanay-tafel staan vaak traditionele gerechten:
* haggis
* haverkoeken
* kazen
* Schotse whisky
Het eten symboliseert overvloed en gastvrijheid voor het nieuwe jaar.
Het belang van Hogmanay
Voor de Schotten is Hogmanay niet alleen Nieuwjaar, maar een belangrijk onderdeel van de nationale identiteit. Het verenigt oude gebruiken en moderne vieringen en herinnert aan waarden zoals:
* vriendschap
* vrijgevigheid
* respect voor tradities
* hoop voor de toekomst
Hogmanai in andere jaren
- 2021 31 december, vrijdag
- 2022 31 december, zaterdag
- 2023 31 december, zondag
- 2024 31 december, dinsdag
- 2025 31 december, woensdag
- 2027 31 december, vrijdag